new year 2018 India | Hoopvol Afrika

Gelukkig Nieuwjaar uit India

Gelukkig Nieuwjaar uit India

Gelukkig Nieuwjaar? Dat moet een foutje zijn, het is nog maar november. Dat dachten wij als India filmteam ook, maar toch werd onze planning ruw onderbroken door Diwali, het Lichtjesfeest.  Een week lang vuurwerk, lekkernijen en een kleurrijke zee van lichtjes overal in de stad. En zeeën van bloemen, om de goden gunstig te stellen voor het nieuwe jaar.

De geplande (film) activeiten moesten een week vooruit worden geschoven. Een casting sessie (om de juiste acteurs te vinden voor de diverse rollen) lukte nog wel, voordat het feest begon. Tijdens deze intensieve feestweek wordt er vrijwel niet gewerkt en zijn veel winkeltjes nauwelijks tot niet open. Iedereen, oud of jong, arm of rijk, doet het wat rustiger aan.

We besluiten als groep om de laatste week van het programma naar voren te halen en duiken het klaslokaal (weer) in. Per e-mail was me al gevraagd of ik les wilde geven in Documentaire fotografie. Op de valreep voeg ik nog een bekende Indiase en Afrikaanse fotograaf aan mijn lesmateriaal toe en hoppakee. Klaargestoomd voor de vier internationale studenten.

Tijdens de schaarse vrije tijd probeer ik er met mijn camera op uit te gaan. Iedereen lijkt met open houding mijn camera te benaderen. Ook de ‘religieuze handelingen’  zijn voor een groot deel vrij vast te leggen. ‘Dat had ik nooit kunnen doen in Senegal’ , gaat er regelmatig door me heen. Ik voel me soms een beetje een indringer en neem me nogmaals voor om alles met discretie vast te leggen.

Sterrenstatus
Onopvallend over straat is er echter niet bij. Helemaal niet wanneer onze Afrikaanse collega ons vergezeld. Hij lijkt wel een ‘sterren status’  in India aangemeten te krijgen. Het is niet bij te houden hoe vaak iemand stopt om te vragen of ze een selfie met hem kunnen maken. Het hindert ook ons werk en mede om die reden zeggen we zoveel mogelijk nee.

Vrijwel iedereen die ik tegenkom is open en hartelijk richting buitenlanders. Regelmatig vraagt iemand nieuwsgierig uit welk land ik kom. Hun open houding past wel binnen ‘het Hindu geloof’. Alle religies hebben goede aspecten in zich en je weet nooit waar een en ander goed voor is.

Ik merk het wanneer ik onverwachts bij de onderbuurvrouw op de bank kom te zitten. Rondkijkend in haar kamer zie ik een zonnegod op het balkon, die zij elke ochtend aanbidt. Ook de vele amuletten die boven de deurpost hangen of liggen moeten voorspoed brengen.

We praten over God als Maker van alle dingen, maar ik merk al snel dat we langs elkaar heen praten. In stilte bid ik God om wijsheid en inzicht voor deze gastvrije buurvrouw en de andere mensen in het flatgebouw. Sowieso loop ik biddend over straat, bij het zien van de vele (kleine) tempels en amuletten die ik op elke hoek van de straat tegenkom.

Eenmaal terug in Nederland, dwalen mijn gedachten nog regelmatig af naar India. Een whatsapp berichtje uit India brengt me weer direct terug: “Afgelopen vrijdag is de korte film getoond en het was bijzonder goed. We missen je enorm. Het zou geweldig geweest zijn, als je nu bij ons had kunnen zijn.” Ik glimlach bij Susan’s boodschap in gebroken Engels en denk terug aan de mooie weken die ik bij haar in huis heb doorgebracht. Elke ochtend vroeg zat ze klaar met verse thee. Of kwam rennend in haar nachtpon de deur open doen, wanneer we laat terugkwamen van een film shoot.

Met dankbaarheid kijk ik terug op een bijzondere, tweede reis naar India. De toewijding en het doorzettingsvermogen van onze gastheren en vrouwen zullen me nog lang bij blijven. Ook had ik zelf niet gedacht voor de klas te staan, te filmen én te fotograferen. Met de juiste groep en God zijn alle dingen mogelijk.

*
Diwali, een van de belangrijkste feesten in het hindoeïsme, kent haar oorsprong in India. Het staat ook bekend als Lichtjesfeest, symbolisch bedoeld als “de overwinning van het goede over het kwade, overwinning van het licht over de duisternis”. Tijdens het feest worden dan ook door het huis en op de erven lichtjes aangestoken

Het vieren van dit feest gaat gepaard met het nuttigen van zoetig eten. In India steekt men daarnaast ook vuurwerk af. Diwali is een vrolijk feest en wordt vaak gevierd in gezinsverband. Diwali wordt gevierd om het licht te verwelkomen in het leven. Bron: wikipedia

Altijd al eens willen weten hoe het er op een filmset aan toegaat? Bekijk dan deze BTS video, waarin we je meenemen achter de schermen van de Indiase set.

Kolkend Kolkata

Kolkend Kolkata

We waren meer dan eens gewaarschuwd voor Calcutta (Kolkata) en de geheimen die deze stad herbergt. In de ogen van velen een gevaarlijke stad, met name voor vrouwen alleen. We probeerden dan ook onze aandacht te verleggen naar de minder donkere delen van de stad, al bleek dat – met alle waarschuwingen in ons achterhoofd – niet zo gemakkelijk te zijn.

Onze voorbereiding begon met de aanschaf van twee goedkope teenringen, een teken in India dat we getrouwde vrouwen zijn. Of iemand onze nieuwe sieraad is opgevallen? Ik betwijfel het, maar het is altijd goed om wijze raad op te volgen 🙂

Het hotel waar we verbleven stond in schril contrast met de dorpshuisjes waar we de meeste tijd van onze reis hadden doorgebracht. Het was dan ook even schakelen om ons vrij te begeven in een zo andere (lees: luxere) omgeving. De vriendelijkheid en behulpzaamheid van de hotelmedewerkers sloegen hierin een brug: ook hier stond gastvrijheid hoog in het vaandel.

De eerste dag begaven we ons naar een langgekoesterde locatie van mijn collega / vriendin: het huis van Moeder Teresa (MT). Na een allerhartelijkste begroeting van enkele zusters werd ons een zaal gewezen waar zich haar graftombe bevond. In de korte tijd dat we er waren kwamen veel mensen even binnen om bij haar graf neer te knielen, enkele smeekbeden opzeggend. Aangezien dit de enige plek was van het moederhuis waar ik foto’s mocht maken, trok ik mijn camera uit m’n tas. Na enkele seconden echter besloeg de lens, vanwege de hoge luchtvochtigheid (tot 75%) die neersloeg. Het deed me denken aan de vertroebeling van onze Geest door vele dingen. Ik deed m’n camera weer terug, omat ik het vocht geen kortsluiting wilde laten veroorzaken.

De hele verering rondom MT’s leven vond ik moeilijk te rijmen met haar handel en wandel tijdens haar aardse leven. Haar hart voor Jezus komt niet tot uiting in het door mensenhanden ingerichte huis. Wel ben ik onder de indruk van haar eenvoudige levenswijze en toewijding aan de allerarmsten. Tot op de dag van haar dood weigerde zij een ventilator in haar kamer te gebruiken, en dat in een heet India.

Mother Theresa

Na ons bezoek struinen we onder begeleiding van een bevriende gids door de straten en zie ik met eigen ogen de vele armen (‘Elk mens is een vermomde Jezus’) waar MT’s oog op viel. Ik dwing mezelf om me naast alle ellende ook te concentreren op de mooie kanten van deze immense stad. We bezoeken een kleurrijke markt, eten bij een aangeprezen Chinees en sluiten de dag af met een bezoek aan de plaatselijke begraafplaats. Als je iets aan cultuur en geloof / religie wilt terugvinden, dan is het daar wel. Een man doet zijn ronde om alle rozeblaadjes op de verschillende graven te strooien, bekrachtigt met een gebed.

Wat elke Indiase stad ademt, zo ook Calcutta, is Spiritualiteit. Altaars – groot of klein – staan op centrale plekken waar mensen langskomen. Een man strijkt zijn hand over een altaar, wanneer hij haastig een hoek omgaat. In een groot winkelcentrum stuitten we als eerste op een levensgroot beeld. Bij de ingang neergezet om alle aankopen te zegenen. Het went eerlijk gezegd nooit en we ervaren iets van de Leegte waarover MT sprak.

Tussen alle bedrijven door brengen we heel wat uurtjes door in het zwembad van ons hotel. Heerlijk om even gedachteloos rond te kunnen dobberen, zonder elke keer geconfronteerd te worden met de spirituale en lichamelijke armoede om ons heen. Het zijn de bijzondere Ontmoetingen van elke dag die een lichtpuntje vormen. En natuurlijk de rust die we ervaren wanneer we de drukte van de straten even achter ons laten. Want dat India druk is – vol met mensen – staat buiten kijf. De drukte in Afrika is niets vergeleken bij India 🙂

Een ontspannen avondwandeling de laatste dag bracht de extremen van het Indiase leven weer goed in kaart. Terwijl we stonden te kijken naar een potje cricket, de nr 1 sport in India, liepen een tweetal jongemannen nieuwsgierig op ons af. Zonder ons eerst te begroeten, werd mijn vriendin gevraagd hoe het kwam dat ze maar anderhalve arm heeft? Een ongeluk misschien?

Een lichte ergernis kwam bij me boven, vooral vanwege de directheid waarmee de vraag werd gesteld. In stilte bewonder ik mijn vriendin die de mannen beleefd te woord staat. Ze is tenslotte al sinds ze kan praten aan dit soort vragen van wildvreemden gewend.

Toch kon ik mijn mond niet houden toen onze gesprekspartner hoofdschuddend zoiets prevelde als: “zo jammer, zo’n mooi hoofd en lichaam en dan dit …”, al wijzend op haar halve arm. Hoe bedoel je dan dit? Antwoordde ik hem. God ziet haar als Zijn geliefde dochter, perfect, zoals Hij haar bedoeld heeft. Hij kijkt naar haar hart en niet naar het uiterlijk, zoals wij mensen.

Zolang je in India niet perfect bent in de ogen van de maatschappij, laat men je – als mens met een handicap – links liggen, wordt je ergens in een hoekje weggestopt. Zo onbijbels als je bedenkt dat Jezus zich juist vaak liet omringen door mensen aan de buitenkant van de samenleving, inclusief mensen met een handicap.

Op dat moment besefte ik dat ik dat het mooiste aspect van mijn India reis vond. Mensen opzoeken die geen plekje lijken te hebben in de maatschappij. En hen Hoop bieden, omdat God ook hen op het oog heeft. Hij heeft ook onze gehandicapte medemens geroepen voor de Grote Opdracht, niemand uitgezonderd! Opdat we dat allen mogen uitdragen, op welke plek dan ook.