new year 2018 fotografie | Hoopvol Afrika

Hoop aan de Horizon

Hoop aan de Horizon

Vanuit mijn ooghoeken zie ik één van de verplegers een jonge patiënt met rolstoel en al de gang door duwen … Dit alles onder luid gelach van de andere (wachtende) patiënten … De afstand is te groot om dit spontane moment op camera vast te kunnen leggen. Ik zie echter dat de betreffende patiënt richting de wc wordt geduwd en er zich dus nog een kans voordoet wanneer hij er weer vanaf komt. Met een knipoog naar verpleger en patiënt laat ik weten het dan graag ‘on camera’ te hebben.

En ja hoor – zodra ik de patiënt uit het wc hok zie komen, ren ik erop af. Ook de verpleger komt – breedlachend – vanuit de andere hoek van de kliniek aangelopen. Omstanders pauzeren wat ze doen en verschillende hoofden draaien zich om om een glimp op te vangen van wat er gaande is. Met een fistbump rolt de patiënt richting mijn lens; we kunnen elkaar nog net ontwijken :). Gelukkig is het nu wel op beeld vastgelegd.

Later kom ik te weten dat de betreffende jongeman al zo’n vier maanden in de Hoop Kliniek wordt behandeld. Wanneer dr. Y en zijn verplegers zijn wonden komt verzorgen, wordt de ernst van de situatie duidelijk. Zijn wonden zien er heftig uit en ik voel me soms in mijn hemd staan, wanneer ik een camera op zijn benen richt. Ik loop echter al een paar dagen met mijn camera rond, dus de mensen ‘kennen me’ en weten dat ik soms van de meest bizare situaties een plaatje schiet.

Toch laten de heftige ontmoetingen me soms niet koud. Eén jongeman wordt binnengebracht met een open botbreuk aan zijn onderbeen. Een ongeluk met hout heeft hem deze wond doen oplopen. Zijn familie heeft hem echter eerst zo’n twee weken naar de traditionele genezer gebracht, waardoor de wond is gaan stinken en ontsteken. Zijn geschreeuw en de stank doen me de behandelkamer ontvluchten. Dagen later kom ik dezelfde jongen weer tegen in de OK, waar ik gevraagd ben foto’s te maken. Ondanks alle goede zorgen van Hoop, kan zijn onderbeen niet worden gered. Heftig, zoals is af te lezen aan de gekwelde blik … (zie foto boven)

Het wordt nog een hele klus om uit de vele geschoten beelden een selectie te maken en tot een goed lopend ‘verhaal van Hoop’ te komen. Het is ook lastig om voldoende professionele afstand te bewaren en niet ‘te dik’ met mijn modellen te raken. We lopen tenslotte maar twee weken op de kliniek rond. Eén ding weet ik zeker: elke patiënt die bij Hoop binnenkomt, wordt met een dosis compassie en liefde behandelt. Hun slogan komt dagelijks in de kliniekgangen tot leven: “Wij behandelen, maar Jezus geneest”.

Het Corona virus heeft nog niet de kop opgestoken in Guinee, maar er grijpt wel een ander soort virus heel snel om zich heen. Het virus om boze geesten in je leven af te wenden en om hen te ‘plezieren’ door (dagelijks) prijzige offers te brengen. Soms met een (bijna) dodelijke afloop. De jongeman met de wond aan zijn been is daarvan een schrijnend voorbeeld. De kliniek is de laatste post waar men vaak aanklopt, terwijl dat de deur naar Leven is.

Met welk onzichtbaar virus raakt ons Leven besmet?

Kerst(onder)goed

Kerst(onder)goed

Rondlopend in Madagascar troffen we bovenstaand straatbeeld aan. Als fotograaf was mijn interesse direct gewekt, al is het ter plaatse moeilijk om onder woorden te brengen waarom. Wat trok me zo aan in dit toch wat bizarre straatbeeld?

Het moet wat gek op de lokale mensen zijn overgekomen, toen ik met camera in de aanslag de drukke straat overstak. Wat is er nu zo bijzonder aan het uitgestalde ondergoed zag je menigeen denken. Toch kon ik niet gewoon doorlopen en het beeld laten voor wat het was.

Het is vrij normaal om in Afrika spullen, dus ook ondergoed, op straat te verkopen. Hier werd echter mijn aandacht getrokken naar de combinatie van kunst kerstbomen en een keur aan korsetten. Een verhaal – als beeldmaker zijn we verhalenvertellers – vormde zich in mijn hoofd.

Welke echtgenoot in Madagascar zal zijn vrouw zoiets cadeau doen voor de Kerst? Niet veel, mijmerde ik hardop, omdat Mada nu eenmaal bekend staat als één van de armste landen in de wereld (pure tegenstelling). Plus het feit dat de man zoiets niet openlijk op straat koopt. Luxe in een arm land.

Overigens zag ik ook een vrouw niet zomaar een setje uitkiezen. Wat automatisch uitmondde in de vraag wat de omlooptijd van deze collectie is? Je ziet het: wat er niet allemaal door je hoofd heen kan gaan bij het maken van één foto ;).

Welk verhaal wil ik dan uiteindelijk met deze foto overbrengen? “Dat de realiteit soms vreemder kan zijn dan fictie”. En dat er altijd verhalen voor het oprapen liggen. Zolang we onze ogen en harten hiervoor open stellen. En niet te haastig door het alledaagse leven willen gaan.

Binnenkort hoop ik over dit onderwerp een workshop ‘Documentaire fotografie´ in Senegal te geven. Om de participanten aan te sporen op zoek te gaan naar de beelden die voor het oprapen liggen op straat. Met diepe en (soms wat) minder diepe betekenis.

Gelukkig Nieuwjaar uit India

Gelukkig Nieuwjaar uit India

Gelukkig Nieuwjaar? Dat moet een foutje zijn, het is nog maar november. Dat dachten wij als India filmteam ook, maar toch werd onze planning ruw onderbroken door Diwali, het Lichtjesfeest.  Een week lang vuurwerk, lekkernijen en een kleurrijke zee van lichtjes overal in de stad. En zeeën van bloemen, om de goden gunstig te stellen voor het nieuwe jaar.

De geplande (film) activeiten moesten een week vooruit worden geschoven. Een casting sessie (om de juiste acteurs te vinden voor de diverse rollen) lukte nog wel, voordat het feest begon. Tijdens deze intensieve feestweek wordt er vrijwel niet gewerkt en zijn veel winkeltjes nauwelijks tot niet open. Iedereen, oud of jong, arm of rijk, doet het wat rustiger aan.

We besluiten als groep om de laatste week van het programma naar voren te halen en duiken het klaslokaal (weer) in. Per e-mail was me al gevraagd of ik les wilde geven in Documentaire fotografie. Op de valreep voeg ik nog een bekende Indiase en Afrikaanse fotograaf aan mijn lesmateriaal toe en hoppakee. Klaargestoomd voor de vier internationale studenten.

Tijdens de schaarse vrije tijd probeer ik er met mijn camera op uit te gaan. Iedereen lijkt met open houding mijn camera te benaderen. Ook de ‘religieuze handelingen’  zijn voor een groot deel vrij vast te leggen. ‘Dat had ik nooit kunnen doen in Senegal’ , gaat er regelmatig door me heen. Ik voel me soms een beetje een indringer en neem me nogmaals voor om alles met discretie vast te leggen.

Sterrenstatus
Onopvallend over straat is er echter niet bij. Helemaal niet wanneer onze Afrikaanse collega ons vergezeld. Hij lijkt wel een ‘sterren status’  in India aangemeten te krijgen. Het is niet bij te houden hoe vaak iemand stopt om te vragen of ze een selfie met hem kunnen maken. Het hindert ook ons werk en mede om die reden zeggen we zoveel mogelijk nee.

Vrijwel iedereen die ik tegenkom is open en hartelijk richting buitenlanders. Regelmatig vraagt iemand nieuwsgierig uit welk land ik kom. Hun open houding past wel binnen ‘het Hindu geloof’. Alle religies hebben goede aspecten in zich en je weet nooit waar een en ander goed voor is.

Ik merk het wanneer ik onverwachts bij de onderbuurvrouw op de bank kom te zitten. Rondkijkend in haar kamer zie ik een zonnegod op het balkon, die zij elke ochtend aanbidt. Ook de vele amuletten die boven de deurpost hangen of liggen moeten voorspoed brengen.

We praten over God als Maker van alle dingen, maar ik merk al snel dat we langs elkaar heen praten. In stilte bid ik God om wijsheid en inzicht voor deze gastvrije buurvrouw en de andere mensen in het flatgebouw. Sowieso loop ik biddend over straat, bij het zien van de vele (kleine) tempels en amuletten die ik op elke hoek van de straat tegenkom.

Eenmaal terug in Nederland, dwalen mijn gedachten nog regelmatig af naar India. Een whatsapp berichtje uit India brengt me weer direct terug: “Afgelopen vrijdag is de korte film getoond en het was bijzonder goed. We missen je enorm. Het zou geweldig geweest zijn, als je nu bij ons had kunnen zijn.” Ik glimlach bij Susan’s boodschap in gebroken Engels en denk terug aan de mooie weken die ik bij haar in huis heb doorgebracht. Elke ochtend vroeg zat ze klaar met verse thee. Of kwam rennend in haar nachtpon de deur open doen, wanneer we laat terugkwamen van een film shoot.

Met dankbaarheid kijk ik terug op een bijzondere, tweede reis naar India. De toewijding en het doorzettingsvermogen van onze gastheren en vrouwen zullen me nog lang bij blijven. Ook had ik zelf niet gedacht voor de klas te staan, te filmen én te fotograferen. Met de juiste groep en God zijn alle dingen mogelijk.

*
Diwali, een van de belangrijkste feesten in het hindoeïsme, kent haar oorsprong in India. Het staat ook bekend als Lichtjesfeest, symbolisch bedoeld als “de overwinning van het goede over het kwade, overwinning van het licht over de duisternis”. Tijdens het feest worden dan ook door het huis en op de erven lichtjes aangestoken

Het vieren van dit feest gaat gepaard met het nuttigen van zoetig eten. In India steekt men daarnaast ook vuurwerk af. Diwali is een vrolijk feest en wordt vaak gevierd in gezinsverband. Diwali wordt gevierd om het licht te verwelkomen in het leven. Bron: wikipedia

Altijd al eens willen weten hoe het er op een filmset aan toegaat? Bekijk dan deze BTS video, waarin we je meenemen achter de schermen van de Indiase set.